مردى از بين من و آنها مىآيد و به آن جماعت مىگويد : بيائيد و حاضر شويد . من مىگويم : به كجا بيايند ؟ جواب مىدهد : سوگند به خدا به سوى آتش . من مىگويم : به چه علّت ؟ جواب مىگويد : آنها به پشت سر و بر آداب جاهليّت برگشتند . پس ناگهان جماعت ديگرى را بياورند و همين كه من آنها را شناختم مردى از بين من و آنها مىآيد و مىگويد به آن جماعت كه : بيائيد و حاضر شويد . من مىگويم : به كجا بيايند ؟ جواب مىدهد : سوگند به خدا به سوى آتش من مىگويم : گناهشان چيست ؟ جواب گويد : آنها به پشت سر به آداب جاهليّت برگشتند . سپس حضرت رسول فرمايد : همين طور دسته دسته به جهنّم روند تا حدّى كه من نيابم كسى را كه نجات يابد مگر به اندازهء همل النّعم » . علّامهء امينى گويد كه : قسطلانى در « شرح صحيح بخارى » ج 9 ص 325 همل را به معناى شتران گم شده يا شتران بدون ساربان معنى نموده است ، يعنى نجات يافتگان از اصحاب من كم‌اند مانند كم بودن شتران گمشده و بىساربان « 1 » . و علّامهء طباطبائى در تفسير خود فرمايد : و فى الصّحيحين عن ابى هريرة : انّ رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و سلّم قال : يرد علىّ يوم القيامة رهط من أصحابى ( او قال : من امّتى ) فيحلّئون عن الحوض ، فأقول : يا ربّ اصحابى . فيقول : لا علم لك بما احدثوا بعدك . ارتدّوا على اعقابهم القهقرى فيحلّئون « 2 » . در « صحيح بخارى و مسلم » از ابو هريره از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم روايت مىكند كه فرمود : « روز قيامت جماعتى از اصحاب من ( يا از امّت من ) بر من وارد مىشوند و آنها را از حوض كوثر دور مىكنند . من مىگويم : بار پروردگارا اينان اصحاب من هستند . خداوند تبارك و تعالى خطاب مىفرمايد : تو نمىدانى بعد از تو چه حوادثى پيش آورده‌اند ، آنها بر پاشنهء پاهاى خود به عقب برگشته بر آداب جاهليّت به قهقرى رجوع كرده‌اند » . علّامهء امينى در جلد سوّم « الغدير » « 3 » روايات بسيارى از صحاح عامّه در اين

--> ( 1 ) « الغدير » ج 3 ص 297 . ( 2 ) « الميزان فى تفسير القرآن » ج 3 ص 420 . ( 3 ) « الغدير » ج 3 ص 296 و 297 .